strona główna Złote myśli, aforyzmy Cytaty, fragmenty adaptacje sceniczne polskie wydania polskie tłumaczenia autor - Edmond Rostand Cyrano de Bergerac - bohater adaptacje filmowe i inne ciekawostki - informacje linki

Cyrano de Bergerac Edmonda Rostanda w Polsce

Adaptacje filmowe, Opera, Musical
(Adaptations cinématographiques)
Nawiązania...


CYRANO DE BERGERAC WEDŁUG ROSTANDA

"Cyrano de Bergerac" należy niewątpliwie nie tylko do skarbca literatury francuskiej, ale i światowej. Słynne monologi biednego Cyrano wyposażonego w "zbyt wielki i zbyt brzydki nos", należą do prawdziwych pereł sztuki teatralnej. Rolę Cyrano musi zawsze grać aktor największego kalibru, aby nie popaść w przesadę, nie przerysować roli w samym swym założeniu dostatecznie charakterystycznej i żałosnej.

Mimo wszystkich tych trudności kinematografia próbowała parać się z Rostandem i to we wszystkich trzech jej epokach, w epoce prymitywów, w okresie rozwoju sztuki niemej i w okresie rozkwitu sztuki dźwiękowej.

W 1900 roku, czyli w 5 lat po powstaniu kinematografii Clement Maurice wykonał we Francji dwuaktowy film pod tym tytułem, który zapisał się w historii kinematografii jedynie udziałem znakomitego aktora Coquelin.

Dwie dalsze wersje powstały niemal równolegle we Włoszech i we Francji w 1909 ruku. Twórcami ich byli Ernesto Pasquali (we Włoszech) i jeden z najbardziej ówcześnie czynnych realizatorów Albarto Capettani we Francji. Wersja francuska zasłużyła sobie na lepszą opinię współczesnych, którzy bardzo chwalili powściągliwość gestu Paula Capellaniego w roli Cyrana.

Po wielu latach przerwy znany już wtedy średniej klasy reżyser włoski Augusto Genina nakręcił ostatnią niemą wersję "Cyrana" w roku 1923 z Pierre Magnier w roli tytułowej.

l znów minęły 22 lata. Krótko po okupacji nakręcił pierwsza dźwiękowa wersię :"Cyrana" Fernand Bivers we Francji. Film przeszedł prawie bez echa.

Tak się złożyło, że dopiero amerykańska wersja arcydzieła literatury francuskiej nabyła pełnych praw znalezienia się w annałach historii filmu. Być może nie dlatego, aby film był wyjątkowo świetną adaptacją, czy też odznaczał się niespotykanymi walorami artystycznymi. Tym co zdecydowało o wartości i o powodzeniu filmu był debiutujący wówczas w głównej roli Jose Ferrer, z pewnością jeden z najbardziej oryginalnych i największych aktorów ekranu. Słusznie też za tę rolę otrzymał Pierwszą Nagrodę Akademii Filmowej w Hollywood ("Oscara") za rok 1950.

Więcej na temat tej ekranizacji

Film ten jest oparty na amerykańskiej adaptacji scenicznej Briana Hookera w opracowaniu Carla Foremana. Film w zakresie dekoracji nie oddala się zbytnio od teatru pragnąc pozostać wierny Rostandowi. Duże walory przedstawia także muzyka słynnego kompozytora Dymitra Tiomkina. Tiomkin nie tylko wzorował się na zachowanych melodiach z XVII wieku, ale także do orkiestry, której sam był dyrygentem wprowadził ówcześnie znane i popularne, a od dawna już nie używane instrumenty.

Warto chyba także dodać, że Ferrer "grał "Cyrano" przez trzy lata na Broadwayu zanim przyjął rolę w filmie. Przygotowując się do niej nie zadowolił się powtórzeniem scen (i ujęcia) teatralnego, lecz sięgnął do prawdziwej historii Cyrano de Bergeraca, (gdyż bohater Rostanda istniał naprawdę). Cyrano urodził się w 1619 roku, odznaczał się nie tylko brzydkim nosem, ale i wybujałą inteligencją, zmysłem krytycznym, był słowem "umjsłem wyprzedzającym swój wiek". Zginął zamordowany, w roku 1655 pozostawiając po sobie poezje, sztuki, bohaterskie czyny żołnierskie, nowele i liczne wynalazki. Takim właśnie odtworzył go znakomity Jose Ferrer.

LEON BUKOWIECKI
[program filmowy]


W 1974 roku powstał film animowany Williama Hanny i Josepha Barbery (Hanna-Barbera).

Produkcja USA. Reżyseria Charles A. Nichols scenariusz Harvey Bullock na podstawie: sztuki Edmonda Rostanda: Cyrano de Bergerac czas trwania: 60 minut.

Film ten wyemitowano w Telewizji Polskiej w latach siedemdziesiątych.

(Od tego filmu zaczęła się przygoda autorki tej witryny z Cyranem).

Kaseta VHS przygotowana w Polskich Nagraniach ukazała się w 1991 roku.

Cyrano de Bergerac
1990
reżyseria: Jean-Paul Rappeneau
scenariusz: Jean-Paul Rappeneau, Jean-Claude Carriere
obsada: Gerard Depardieu, Vincent Perez, Anne Brochet
czas 137 minut
najdroższa filmowa producja Francji; zdjęcia trwały 19 tygodni; użyto 7.000 statystów, 30 różnych dekoracji

Jean Paul Rappenau dokonał w pełni nowoczesnego przyswojenia kinu teatralnego peanu Rostanda Cyrano de Bergerac (1990), na część jurności, polotu i romantyzmu. ("gaskońskie oto są junaki Carbona de Castel Jaloux!"). Uniknął patosu oryginału dzięki popisowej kreacji Depardieu, którego zarówno nos, jak i ekspresja były ogromne.

  • Jerzy Płażewski: Historia filmu 1895-2000. Warszawa: Książka i Wiedza, 2001. ISBN 83-05-13190-4. s. 522.
  • Thurman Uma: Cyrano pożycza nosa. "Film" 1989 nr 21 s. 24.
  • "Film" 1989 nr 3 s. 24.
Wishobone
1995 USA
jeden z odcinków serialu dla dzieci
w jednym z nich - Wishbone (pies) wciela się w postać Cyrana de Bergerac
obsada: Jordan Wall, Adam Springfield, Angee Hughes
D
zapowiedź: 27 września 2004
Laurence Boswell
czasy współczesne, bohaterami - uczniowie jednej z londyńskich szkół średnich; scenariusz: Amit Gupta

Cyrano - film polski 2003

Do roku 1908 aktorzy o ustalonej reputacji rzadko pojawiali się w filmach. Zdarzyło się jednak kilka godnych odnotowania wyjątków: [...w teksie wymienione nazwiska i tytuły - między innymi] Coquelin w Cyrano de Bergerac (Francja 1900).

Patrick Robertson: Guinnesa księga filmu : fakty i osobliwości. Warszawa: PWN, 1994. ISBN 83-01-11400-2. s. 98.

Cyrano de Bergerac (1950) , USA , Czas trwania 112 min

OBSADA I TWÓRCY:

José Ferrer - Cyrano de Bergerac
William Prince - Christian de Neuvillette
Mala Powers - Roxane
Michael Gordon - reżyser
Carl Foreman - scenarzysta
Jane Wyman - zdjęcia


Roksana
Komedia USA 1987
reż. Fred Schepisi
obsada: Steve Martin, Daryl Hannah, Rick Rossovich, Shelley Duvall
115 minut
(C.D. Bales - szef straży pożarnej w małym miasteczku Nelson, w stanie Waszyngton zakochany w uroczej Roxanne Kowalski; która ulega urokowi młodego strażaka Chrisa)

Romantyczna komedia z udziałem Steve`a Martina i Daryl Hannah w tytułowej roli. Martin, który jest także współautorem scenariusza i współproducentem, gra szefa straży pożarnej, który zakochuje się w pięknej Roksanie. C.D. Bales jest ogromnie przewrażliwiony na punkcie swojego ogromnego nosa. Cierpi katusze w samotności, bojąc się opowiedzieć  tym wybrance swego serca. Kiedy do miasteczka przybywa Chris, świeżo upieczony adept sztuki ogniowej, komendat zaprzyjaźnia się z nim. Odkrywa, że przystojny, choć głupi chłopak również kocha się w uroczej Roksanie. Mimo że jest to wbrew jego interesom Bales pomaga rywalowi zdobyć uczucia dziewczyny, pisząc w jego imieniu liryczne listy i ucząc go, co ma mówić na randkach.

Nawiązania i inne:

Musical:

20 marca 1997 - Warszawa - Teatr Komedia - Cyrano - MUSICAL Ernesta Brylla (libretto i piosenki)

inscenizacja i reżyseria: Andrzej Rozhin

obsada (cast) : Aleksandra Ciejek, Mirosława Krajewska, Jolanta Litwin, Katarzyna Łochowska, Katarzyna Skrzynecka, Monika Stasiak, Stanisław Banasiuk, Jarosław Boberek, Tadeusz Borowski, Robert Janowski, Stefan Knothe, Michał Konarski, Jacek Lenartowicz, Marek Perepeczko, Piotr Rzymyszkiewicz, Karol Stępkowski, Przemysław Walich, i inni.

zobacz też ; więcej


Marek Perepeczko w roli Cyrana

MUSICAL by Ernest Bryll (libretto & songs). Staging and production: Andrzej Rozhin.

Jeden z wielu musicali obcojęzycznych, nawiązujących do sztuki Edmonda Rostanda

Opera:


Romuald Twardowski

6 lipca 1963 - libretto - Romuald Twardowski w 1962 (pierwsza opera tego kompozytora); Sławomir Żedzicki - OPERA - Cyrano de Bergerac - Opera Śląska w Bytomiu
(opera w 4 aktach; 115 minut)

- opera w 4 aktach, (1962), ca 115' Obsada: 3S 2MS 1A 10T 5Bar. 3B-Bar. 5B soli-coro misto-3222-4330-batt ar pf-archi Libretto kompozytor opracował na podstawie znanej tragikomedii Edmonda Rostanda

W operach Romualda Twardowskiego (ur. 1930 w Wilnie) uderzają celne proporcje między śpiewem i orkiestrą, logiczne konstrukcje i organiczna spoistość akcji z muzyką. Romantyczną czteroaktową operę CYRANO DE BERGERAC według Rostanda (premiera Bytom 1963) przepełniają liryczne emocje utrzymane wszakże w karbach nowoczesnej harmonii.

http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/es_opera_wspolczesna

Le 6 juillet 1936 - libretto - Romuald Twardowski en 1962 (le premier opéra de ce compositeur); S. Zedzicki- OPERA- Cyrano de Bergerac - Opéra de Silesie a Bytom (opéra en 4 actes; 115 min.)

Le compositeur a redigé le libretto d`apres une fameuse tragie-comedie d`Edmond Rostand.

Dans les opéras de R. Twardowski (né a Vilnus en 1930) frappent de justes proportions entre le chant et l`orchestre, de logiques constructions ainsi que la cohérence organique de l`action avec de la musique. Son opéra romantique Cyrano de Bergerac selon Rostand (premiere a Bytom en 1963) est comblés d`émotions lyriques tenues de court de l`harmonie modrne. 

6 lipca 1963 - libretto - Romuald Twardowski in 1962 first opera by this composer); Sławomir Żedzicki - OPERA - Cyrano de Bergerac - Opera Śląska (Silesian) in Bytom (4 acts; 115 minutes)


OPERA

Placido Domingo w Metropolitan Opera w Nowym Jorku w słynnej Met występuje jako Cyrano de Bergerac.

Ten sam słynny tenor w Walencji występuje w operze reżyserowanej przez Polaka - Michała Znanieckiego.

Bibliografia:
- "Rzeczypospolita" 27-28 stycznia 2007 s. 16 oraz 13 lutego 2007 s. 10.
-
http://www.teatry.art.pl/foto/f_cyranodb_zna1.htm
-
http://www.teatry.art.pl/!Zagranica/mzrw.htm
-
http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/34339.html


Cyrano de Bergerac Edmonda Rostanda w Polsce

strona startowa - kliknij!
www.cyrano0.republika.pl
cyrano0@op.pl
Gabriela Bonk